اختلال کم توجهی و بیش فعالی (ADHD) یکی از اختلالات رایجی است که بسیاری از کودکان در سنین کم با آن مواجه می شوند. در واقع این بیماری یک اختلال عصبی رشدی است به این معنی که بر نحوه رشد مغز شما تاثیر می گذارد. علائم این بیماری که معمولا قبل از 12 سالگی شروع می شود، شامل بی قراری، مشکل در توجه، عدم تمرکز صحیح و حتی افت تحصیلی کودکان است. علاه بر این باید گفت که این بیماری در بسیاری از مواقع در سنین بزرگسالی خود را نمایش می دهد با این حال بسیاری از پزشکان با انجام درمان های تخصصی در این زمینه می توانند این بیماری را تحت کنترل نگه دارند. در این مقاله همراه ما باشید و با انواع بیش فعالی کودکان و بزرگسالان و درمان های این بیماری به خوبی آشنا شوید.
اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی (ADHD) چیست؟
اختلال کم توجهی و بیش فعالی (ADHD) وضعیتی است که بر عملکرد مغز شما تأثیر می گذارد . در واقع ADHD به این معنا نیست که شما کم توجه هستید بلکه شما در کنترل توجه یا هدایت آن به سمت کارهای خاص کمی با چالش مواجه می شوید. ADHD علائمی مانند مشکل در تمرکز، مشکل در نشستن و رفتارهای تکانشی را در فرد ایجاد می کند.
طبق آخرین پژوهش های انجام شده مغز افرادی که با این بیماری درگیر هستند با سایر انسان ها از نظر شبکه های عصبی و انتقال دهنده های عصبی دارای تفاوت هایی است اما باید گفت چ بزرگسال باشید و چه کودک در زمان تشخیص این بیماری مراحل درمانی شما فارغ از سن و جنسیت یکسان خواهد بود.
اختلال ADHD در کودکان
اختلال کم توجهی و بیش فعالی ADHD در کودکان یکی از شایع ترین اختلالات روانی است که در کودکان تشخیص داده می شود. علائم این بیماری از دوران کودکی شروع می شود و معمولاً تا سال های نوجوانی و بزرگسالی شخص ادامه دارد. همچنین این بیماری اغلب با سایر اختلالات و بیماری های روانی از جمله مشکلات سلوک، اختلالات یادگیری، مشکلات خواب، اضطراب یا افسردگی همراه است که می تواند تشخیص و درمان را دشوارتر کند به همین علت زمانی که در سنین کم اختلال بیش فعالی تشخیص داده شد، باید حتما برای انجام درمان های تخصصی و جلوگیری از حاد شدن بیماری به بهترین مشاوره کودک در مشهد مراجعه کنید تا بتوانید راهکارهای لازم برای درمان و مدیریت فرزند خود را دریافت نمایید.
متاسفانه این بیماری به دلیل ماهیتی که دارد در بسیاری از مواقع کودکان درگیر با این بیماری را با مشکلاتی از جمله: تداخل در مدرسه، کار،یا سایر فعالیت های روزانه مواجه می کند؛ همچنین باید به این نکته اشاره کرد که علائم ADHD در دوران کودکی (معمولاً بین 3 تا 6 سالگی) شروع می شود و ممکن است تا بزرگسالی ادامه یابد. اما در برخی از افراد تا بزرگسالی امکان تشخیص این بیماری وجود ندارد.
علائم اختلال بیش فعالی در کودکان
علائم اختلال کم توجهی و بیش فعالی در کودکان به دو گروه تقسیم بندی می شود:
علائم اختلال کم توجهی و بیش فعالی کودکان
- از کارهایی که نیاز به تمرکز طولانی مدت دارند اجتناب می کند.
- به جزئیات توجه نمی کند یا اشتباهات به ظاهر بی دقتی انجام می دهد.
- کارهایی را که قرار است انجام دهد، فراموش می کند.
- به راحتی با چیزهایی که در اطرافشان می گذرد یا گاهی اوقات افکار خودشان حواسشان پرت می شود
- در سازماندهی اشیا مانند اسباب بازی در اتاق، وسایل داخل کوله پشتی مشکل دارد.
- در تمرکز روی کارهایی که انجام می دهند، از جمله گوش دادن به سخنرانی ها یا خواندن یک متن طولانی مشکل دارد.
- گاها حواسشان پرت می شود یا وقتی کسی مستقیماً با آنها صحبت می کند در حال رویاپردازی هستند.
- یک کار را به راحتی شروع می کنند اما بعد از مدتی آن را رها می کنند و به پایان نمی رسانند.(این موضوع ممکن است روی کارهایی مانند انجام کارهای خانه یا تکمیل تکالیف آنها تأثیر بگذارد)
علائم بیش فعالی / تکانشگری کودکان
- بی قراری می کند یا حرکات کوچکی را با دست یا پا انجام می دهد. (در زمان غذا خوردن یا انجام تکالیف این مورد مشاهده می شود)
- برای بازی کردن یا انجام کارهای دیگر که قرار است در صبر انجام شود، مشکل دارد.
- در انتظار نوبت برای انجام کارها مشکل دارد.
- کاری را که دیگران انجام می دهند قطع می کند.برای مثال، پریدن به بازیی که بچه های دیگر بازی می کنند یا بدون اجازه اسباب بازی کسی را برداشتن.
- می پرد، بالا می رود، می دود یا وقتی قرار است در یک مکان بمانند احساس بی قراری می کند.
- خارج از نوبت صحبت می کند یا جملات دیگران را تمام می کند.
- بیشتر از آنچه انتظار دارید، صحبت می کند.
بیشتر بخوانید: وسواس کودکان
انواع بیش فعالی
به طور کلی چهار نوع بیش فعالی وجود دارد که توسط روانپزشکان و روانشناسان در کودکان و بزرگسالان تشخیص داده شده است. انواع بیش فعالی موجود در علم روان به 4 دسته زیر تقسیم بندی می شوند:
- بیش فعالی بی توجه: بیش فعالی بی توجه شامل مشکل در تمرکز، تکمیل وظایف و سازماندهی است. در این نوع بیش فعالی شما علائم کمی دارید یا اصلاً هیچ گونه علائمی را تجربه نمی کنید.
- بیش فعالی تکانشی : بشی فعالی تکانشی شامل مشکل در نشستن یا داشتن “زمان آرام” است. شما انرژی زیادی دارید و به شدت پرحرف هستید. همچنین ممکن است حرف دیگران را قطع کنید و بدون اینکه در ابتدا فکر کنید عمل کنید.
- بیش فعالی ترکیبی: بیش فعالی ترکیبی شایع ترین نوع ADHD است. در این نوع شما علائم بی توجهی و علائم بیش فعالی تکانشی را باهم و به صورت همزمان تجربه می کنید.
- بیش فعالی نامشخص: بیش فعالی نامشخص زمانی است که علائم شدیدی دارید که در زندگی روزمره شما تداخل ایجاد کرده است، اما علائم شما معیارهای رسمی سایر مدل های بیش فعالی را ندارد.
علائم ADHD بزرگسالان چیست؟
علائم ADHD بزرگسالان نیز به دو گروه تقسیم می شوند و شما از منظر پزشکی حتما با تجربه یکی از موارد این دو گروه به عنوان یک فرد بزرگسال درگیر با ADHD شناخته می شوید.
علائم بیش فعالی بی توجهی بزرگسالان
علائم بیش فعالی بی توجهی بزرگسالان بر توانایی شما برای تمرکز روی یک کار و تکمیل آن از ابتدا تا انتها تأثیر می گذارد. علاوه بر این ممکن است کارهایی را که نیاز به تمرکز دارند به تعویق بیندازید یا زمانی که شخصی با شما صحبت می کند حواس شما پرت شده و چیزهای زیادی را از دست بدهید. این عارضه به اختلالات یادگیری منجر می شود و می تواند در کیفیت زندگی افراد موثر باشد.
علائم بیش فعالی / تکانشگری بزرگسالان
علائم بیش فعالی تکانشگری بزرگسالان بر توانایی شما برای ثابت نشستن یا احساس راحتی در ماندن در یک مکان تأثیر می گذارد. علاوه بر این احتمالا شما در صبر کردن برای صحبت یا کارهای اداری و پزشکی مشکل خواهید داشت.
عوارض بیش فعالی
عوارض بیش فعالی چه در کودکان و چه در بزرگسالان در صورتی که به درستی مدیریت نشود، می تواند تاثیرات مخرب زیادی را بر جای بگذارد. این عوارض که گاها علاوه بر زندگی شخصی به زندگی کاری و اجتماعی افراد نیز صدمات جبران ناپذیری را وارد می کند، می تواند با انجام برخی فعالیت ها به درستی مدیریت شود. با این حال عوارض اختلال کم توجهی و بیش فعالی به شرح زیر است:
- عزت نفس پایین
- نمرات ضعیف و ناتوانی در دستیابی به پتانسیل کامل خود
- مشکل در موقعیت‌های اجتماعی، تا حدی که سایرین آنها را اذیت می‌کنند یا نمی‌خواهند با این افراد معاشرت کنند.
- افزایش خطر ابتلا به اختلالات مصرف مواد در سنین بالا
- حوادث رانندگی و صدمات مکرر
- مشکل در پیدا کردن و حفظ شغل در سنین بالا
بیشتر بخوانید: بهترین مرکز نقشه مغزی در مشهد
درمان ADHD چگونه انجام می شود؟
درمان ADHD به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند که پزشک باتوجه به شرایط فرد، تصمیم میگیرد که بهترین روش درمانی چه خواهد بود.
- مداخلات رفتاری (که مهارت‌های عملی را آموزش می‌دهند)
- داروها
- روان درمانی
ADHD چقدر طول می کشد؟
ADHD از بین نمی رود اما به عنوان یک بیماری مخرب نیز شناخته نمی شود. شما نمی توانید به طور کامل این بیماری را ریشه کن کنید، اما انجام درمان های تخصصی می تواند به مدیریت علائم شما کمک کند. به لطف درمان‌های پزشکی مؤثر، برخی از افراد پس از رسیدن به سن بلوغ، اختلال ناشی از علائم ADHD را نشان نمی‌دهند. اما برای برخی دیگر، علائم این بیماری همچنان بر زندگی روزمره آنها تأثیر می گذارد.
سخن پایانی
در نهایت اختلال کم توجهی و بیش فعالی یک تفاوت مغزی است نه نقص روانی و این موضوع سبب ایجاد برخی تفاوت های رفتاری و گفتاری در افراد شده است. بنابراین، حتی اگر خودتان به این بیماری مبتلا هستید، ممکن است فرزندتان تجربه متفاوتی داشته باشد. علائم آنها ممکن است، خفیف تر یا شدیدتر از علائم شما باشد و علائم آنها (درست مانند شما) ممکن است در طول زمان تغییر کند.
اگر فکر می کنید فرزندتان ADHD دارد یا تشخیص داده شده است، احتمالاً سؤالات زیادی دارید. به خاطر داشته باشید که این بیماری بسیار رایج است و بهترین مشاور خانواده مشهد به طور مداوم در حال یادگیری بیشتر در مورد آن هستند. بهترین روانشناس مشهد به سؤالات شما در رابطه با این اختلال پاسخ خواهند داد و به شما کمک می کنند تا بفهمید چگونه به بهترین نحو از فرزندتان یا سایر اعضای خانواده که با این بیماری درگیر هستد، رفتار کنید و در موقعیت های حساس و زمانی که علائم این بیماری شدت گرفته است، چگونه از عزیزان خود حمایت کنید.
