اوردوز (Overdose) یا بیش مصرفی مواد، یکی از مشکلات شایع میان جوانان امروزی جامعه و معتادین مواد مخدر است و زمانی اتفاق می افتد که فرد در مصرف مواد مخدر زیاده روی کرده و بدن شخص مصرف کننده به شدت سمی شده باشد. البته اوردوز تنها در اثر مصرف بیش از حد مواد افیونی اتفاق نمی افتد و اگر شخص در مصرف داروهای تجویز شده از سوی پزشک، قهوه، الکل، شکر، کافئین و مشروب نیز زیاده روی کنند، احتمال بیش مصرفی مواد وجود دارد. شناخت علائم و درمان های مناسب اوردوز می تواند به شما کمک کند تا عکس العملی مناسب در زمان رخداد این واقعه داشته باشید و با شناخت مواد مخدری که احتمال افزایش اوردوز را برای شخص به همراه دارد، بهترین تصمیم گیری را اخذ نمایید.
علائم اوردوز چیست؟
علائم اوردوز بسته به مقدار مصرف شخص و قدرت بدنی و تحمل افراد متفاوت است. با این حال علائمی چون سرگیجه، بی حسی بدن، استفراغ و… می تواند از شایع ترین علائمی باشد که افراد در زمان بیش مصرفی آن را تجربه می کنند. در ادامه به بررسی دیگر نشانه های اوردوز پرداخته شده است. در ادامه همراه ما باشید.
- ضعف یا لنگی اندام‌ها
- لب‌ها و ناخن‌های رنگ‌پریده، آبی یا بنفش
- پوست سرد و مرطوب
- ضربان قلب و تنفس آهسته یا متوقف شده
- خروپف یا صدای قل قل از دهان
- مردمک‌های کوچک (سیاه بودن مرکز چشم)
- بی‌حسی (نمی‌تواند بیدار شود)
- استفراغ
- درد شدید معده و گرفتگی عضلات شکم
- اسهال
- درد قفسه سینه
- سرگیجه
- از دست دادن تعادل
- از دست دادن هماهنگی
- تشنج
- خواب‌آلودگی و گیجی
- آشفتگی
- پارانویا
- توهم
- اختلالات بینایی
اگر در اطرافیان خود هر یک از این علائم را مشاهده کردید، سریعا با شماره های امدادی 115 تماس گرفته و راهکارهای درمانی لازم را دریافت نمایید. ضمنا اگر بیمار شما از داروهای اورژانسی برای جبران مصرف بیش از حد مواد استفاده می کند تا رسیدن کادر درمان، بیمار را مجبور به استفاده از داروی اورژانسی کنید.
مراحل درمان اوردوز
مراحل درمان اوردوز بسته به شرایطی که فرد تجربه می کند، متفاوت است. با این حال پزشکان، برخی راهکارهای درمانی برای درمان و بهبود اشخاص اوردوز کرده را پیشنهاد می دهند که عبارتند از:
- پاک کردن راه هوایی یا قرار دادن لوله تنفسی در صورت مشکل تنفس
- دادن زغال فعال که در دستگاه گوارش برای جذب داروهای سمی استفاده می شود
- اجبار بیمار به استفراغ یا پمپاژ معده برای خارج کردن ماده مخدر
- دادن مایعات داخل وریدی برای کمک به سرعت بخشیدن دفع مواد مخدر از بدن
البته گاها پزشکان از برخی داروها چون نالوکسان یا بهترین داروهای ترک اعتیاد برای کنترل اثرات ماده مخدر و به عنوان پادزهر برای بیماران استفاده می کنند.
کدام ماده مخدر احتمال اوردوز بیشتری دارد؟
اوردوز در ماده های مخدر، بستگی به دوز مورد استفاده شخص دارد و هر ماده مخدر بعد از استفاده مقداری مشخص بدن فرد را به حالت مرگ میبرد. با این حال احتمال مرگ در برخی مواد مخدر در زمان بیش مصرفی، نسبت به سایر مواد افیونی بیشتر است که در ادامه به بررسی هر یک خواهیم پرداخت.
اوردوز ناشی از مصرف تریاک و مشتقات گیاه خشخاش
اوردوز ناشی از مصرف تریاک و مشتقات گیاه خشخاش، بیشترین آمار ابتلا به Overdose را به خود اختصاص داده است. این ماده به دلیل در دسترس بودن و قیمت نسبتا ارزان، گزینه ای در دسترس برای تمامی افراد جامعه است.
اوردوز ناشی از مصرف کوکائین
اوردوز ناشی از مصرف کوکائین به عنوان دومین عامل مرگ میان معتادانی که مصرف بیش از حد مواد مخدر را تجربه می کنند به خود اختصاص داده است. البته کوکائین ماده مخدری است که به تنهایی باعث اوردوز نمیشود و مصرف همزمان این ماده مخدر با سایر مواد افیونی از جمله تریاک، بنزودیازپین و الکل می تواند شخص را به مرز Overdose نزدیک کند. علاوه بر آن به دلیل استفاده همزمان چندین ماده مخدر با یکدیگر، توهم در افراد معتاد اتفاق می افتد که می تواند علاوه بر به خطر افتادن جان خود، اطرافیان را نیز به خطر بی اندازد.
اوردوز ناشی از مصرف شیشه
اوردوز ناشی از مصرف شیشه، سومین رتبه را به خود اختصاص داده است. این ماده مخدر به عنوان یکی از قوی ترین و کشنده ترین مواد مخدر شناخته می شود که می تواند مرگ سریع را برای افراد رقم بزند. علاوه بر این طبق تحقیقات انجام شده، رابطه اعتیاد و خودکشی در افرادی که از مخدر شیشه استفاده می کنند، بیش از سایرین است.
اوردوز ناشی از مصرف الکل
اوردوز ناشی از مصرف الکل یکی دیگر از شایع ترین، دلایلی است که افراد را به کام مرگ میکشاند. این ماده مخدر می تواند به عنوان یک قاتل خوش طعم و بی رحم شما را زمین گیر کند.
علائم اوردوز الکل
علائم اوردوز الکل و انواع مشروبات الکلی از جمله ودکا، شامپاین، شراب برنج، آبجو و… عبارتند از:
- بیهوش شدن
- خواب‌آلودگی
- تشنج
- استفراغ
- ضربان قلب کند شده
- تنفس نامنظم
- پوست سرد/کبود
- ضعف شدید
- عدم بیداری شخص
- بهت روانی
چه عواملی باعث افزایش احتمال اوردوز می شود؟
مصرف مواد افیونی به روشی که بدن شما به آن عادت ندارد می‌تواند منجر به اوردوز شود. برخی از علل رایجی که احتمال بیش مصرفی را افزایش می دهد، عبارتند از:
- افزایش تدریجی مصرف مواد مخدر
- پایین بودن مقاومت و تحمل بدن
- داشتن سابقه اوردوز
- داشتن سابقه خودکشی
- تزریق مواد مخدر
- قطع ناگهانی روند درمان ترک مواد مخدر
- استفاده مجدد از مواد مخدر بعد از ترک
- مصرف همزمان چندین ماده مخدر
- مصرف همزمان چندین ماده مخدر و مشروبات الکلی
- سن بالای 65 سال
- مصرف اپیوئیدها از طریق تزریق
- مصرف دوزهای بالای مواد افیونی
- داشتن HIV ، بیماری های ریوی یا کبدی
عوارض اوردوز چیست؟
از شایع ترین عوارض اوردوز مرگ است؛ اما در صورت دریافت خدمات درمانی مناسب و به موقع می توان بیمار را از خطر مرگ نجات داد. با این حال شایع ترین عوارض کوتاه مدت یا بلند مدت اوردوز عبارتند از:
- بروز مشکلات عاطفی و روانی
- سکته
- آسیب به کبد
- آسیب به سیستم قلبی و عروقی
- افزایش احتمال خودکشی
- بروز مشکلات و آسیب های روحی و روانی
در صورت مصرف بیش از حد مواد افیونی چه اتفاقی در بدن می‌افتد؟
مواد افیونی به گیرنده‌های مغز شما متصل می‌شوند. این گیرنده‌ها قرار است سیگنال‌هایی را به بقیه بدن شما ارسال کنند تا به آن بگویند که به تنفس ادامه دهد. مواد افیونی این سیگنال‌ها را قطع می‌کنند. این باعث می‌شود تنفس شما کند و در نهایت متوقف شود ( نارسایی تنفسی ). بدن شما برای زنده ماندن به اکسیژن نیاز دارد. در عرض چند دقیقه پس از دریافت نکردن اکسیژن کافی، سلول‌های مغز شما شروع به مردن می‌کنند. درمان اوردوز در اسرع وقت از مرگ و سایر عوارض جدی مانند ناتوانی شدید یا آسیب مغزی جلوگیری می‌کند.
البته عوارض و مشکلات مصرف بیش از حد مواد مخدر تنها به آسیب های جسمی محدود نمی شود و می تواند تاثیرات عمیقی بر روند درمان شما بعد از ترک داشته باشد. برای مثال اگر شما با افسردگی بعد از ترک اعتیاد مواجه شده باشید، اوردوز می تواند علائم و نشانه های اضطراف و افسردگی شما را چندین برابر کند.
سخن پایانی
در نهایت باید گفت که اوردوز می تواند تجربه وحشتناکی باشد که شما با آن مواجه می شوید. ولی مهم این است که بتوانید در زمان وقوع این مشکل، آرامش خود را حفظ کنید و با نیروهای امدادی مربوطه تماس بگیرید تا اقدامات درمانی لازم برای بیمار انجام شود. اوردوز با مشروبات الکلی یا مواد مخدر می تواند به صورت یکسان برای شخص مشکل ساز باشد و او را به کام مرگ بکشاند. از این رو اگر شما از استفاده کنندگان مواد مخدر و الکل هستنید، بهتر است دوز مصرفی مناسب را رعایت کنید تا به Overdose دچار نشوید.ضمنا شما می توانید برای دریافت مشاوره با کارشناسان ما از طریق شماره تماس ۰۹۰۴۶۵۷۲۹۲۸ ارتباط برقرار کرده و مشکلات خود را بیان کنید.
